Thi ân vật niệm, Thọ ân mạc vong

 https://www.facebook.com/lamhuu.tai.7/posts/1793963297438711

Sách Trang Tử có ghi lời dạy thế này: “Thi ân vật niệm, Thọ ân mạc vong 施恩勿念，受恩莫 忘”, nghĩa là khi ta làm ơn cho kẻ khác, thì không nên nghĩ đến ý này, ý nọ, nhất là chớ nghĩ đến điều ân nghĩa mà mình đã làm, nhưng khi ta thọ ân (hàm ân) người khác thì ta chớ quên người đã thi ân cho ta. Người Việt ta hay dùng câu ngạn ngữ: “Thi ân bất cầu báo”, nghĩa câu này mọi người đều hiểu, tuy nhiên câu này không tả hết nghĩa bằng câu có hai vế như vừa nêu trên.

Ghi chú: “thi 施” nghĩa là làm, thực hiện, như ta hay dùng chữ thi công, xây dựng; “vật 勿” nghĩa là đừng, không nên; “niệm念”: nghĩ đến, nhớ đến; "thọ/thụ 受": nhận; “mạc 莫”: chớ, đừng; nghĩa giống như chữ “vật 勿”; “vong 忘”: quên.

Phùng Phật sát Phật

 " Phùng Phật sát Phật " < thấy Phật giết Phật >.

" Phùng Ma sát Ma " < thấy Ma giết Ma >.
Lâm Tế thiền sư.

“Gặp Phật giết Phật, gặp Tổ giết Tổ” là một lối nói của thiền tông, gây kinh hãi không chỉ cho những tín đồ sơ cơ!

Phật nhập diệt

Ma trốn biệt

Giết, không giết!?

"Nạp tăng trong thiên hạ chạy đâu cho khỏi!

Ðạt Ma vì ai một đao dứt tuyệt hết rồi!

Ông lắm râu bây giờ hóa đá rồi, nên gãi cũng không ngứa nữa! 

Have you ever seen a Buddha on your way?

Haven't you ever seen "ma mặc áo cà sa tự xưng là thiền sư nhưng thiếu trí tuệ, tự xưng giáo sư ... dỡm, học giả ... giã với kiến thức thấp kém mà dám y kinh giảng nghĩa tam thế phật oan?"

Have you never seen "tà ma ngoại đạo, yêu quái y kinh giảng pháp phật nhưng đồng ma thuyết?"

Tổ Lâm Tế kêu gọi chúng ta gặp Phật thì phải giết Phật, “phùng Phật sát Phật”, lời dạy này, người có căn cơ thấp bé không thể nào hiểu tới được.

Cho nên kẻ trí huệ phải biết tùy trâu mà gãy đàn vì không phải trâu nào cũng biết nghe đàn.

Đem đàn mà gãy tai trâu điên là kém trí vì trâu không những không thuần phục mà ngược lại lại còn húc ta.

Cái này gọi là hại mình, hại trâu vì ta sẽ nổi sân si giết trâu vì bị trâu bạng.

Bi trí dũng như vậy là không đúng chổ. 

Hay thẳng thừng hơn là ngu muội vì chưa đạt được trí tuệ cao, đạo hạnh chưa thâm lại vô minh đem đàn mà gãy cho trâu nghe.

Bần đạo chưa bao giờ gặp phật, gặp ma để giết nhưng gặp trâu chạy đầy đường.  

Thường thì cam phận hèn dốt tránh trâu điên chẳng xấu mặt nào.  

 

Nhưng mặt nào xấu chứ đâu phải mặt ta đã đẹp đâu mà lại lo xấu?

 

Mở mồm ra là đã sai rồi.  Bút sa trâu chết. 

Cái điệu này chắc sẽ được trầm luân nơi ngõ luân hồi,  thay vì bị tiêu tùng nơi cực  lạc môn hay tiêu diêu trước cửa niết bàn?

Nếu thiên đường, địa ngục, niết bàn, cực lạc có đường để đi tới, có cửa để chui vào?

Câu Đối

 https://www.facebook.com/phankhiem.nguyen/posts/pfbid08rPJezn3HpRzY8P8pkbNZWztyFA8Q4CCPSWt4xpM6FdEh67yRgebNTGiHD7mTWe7l

NÉT VĂN HÓA ĐẶC SẮC

Dư âm bàn về câu đối viếng vẫn chưa hết, nên xin viết thêm một chút cho phong phú một chủ đề nhỏ.

Trước 1954, khi còn nhiều người biết chữ Nho thì phúng viếng đám tang bằng đối trướng khá phổ biến. Thông thường thì người ta mua những bức trướng có sẵn (Nhàn du tiên cảnh/ Sinh vinh tử ai/ Thiên dược trị mệnh…) chỉ đề thêm lạc khoản là đủ, tất nhiên chọn câu nào phù hợp với người được viếng là yêu cầu quan trọng nhất.

Với những người có tình thân thì thường tự làm, hoặc nhờ người làm, một đôi câu đối để bày tỏ tình cảm. Câu đối hay phải nói lên được nét đặc trưng của người được viếng, có dấu ấn riêng, không sáo mòn. Ta có vô số ví dụ về mảng câu đối đám tang này.

Cụ Nguyễn Công Trứ, sự nghiệp làm quan lẫy lừng, cũng một nhà Nho phong lưu, "Lênh đênh một chiếc thuyền nan/ Một cô thiếu nữ một quan đại thần", khi về già đi đâu cũng “đủng đỉnh một đôi dì”... Có câu đối viếng cụ rằng:

Sự nghiệp kinh nhân thiên hạ hữu

Phong lưu đáo lão thế gian vô

Trong thiên hạ có những người sự nghiệp kinh đời như Cụ/ Nhưng thế gian chưa có ai đến già vẫn phong lưu như thế.

Cụ Nguyễn Khuyến bậc thầy về câu đối Nôm, làm giúp người làng nhiều câu đối. Ví dụ, người thợ nhuộm chết, câu đối viết cho người vợ khóc chồng rằng:

Thiếp từ thủa lá thắm xe duyên, khi vận tía, lúc cơn đen, điều dại điều khôn nhờ bố đỏ

Chàng ở dưới suối vàng nghĩ lại, vợ má hồng, con răng trắng, tím gan, tím ruột với trời xanh.

Đôi câu đối có đủ màu xanh đỏ tím vàng mà chan chứa nỗi đau xót của người vợ trẻ, tiếc chồng, thương con, thương mình. Đôi câu đối này khó có thể dùng viếng người khác, có hoàn cảnh khác.

Ở nhà lưu niệm cụ Phan Châu Trinh (TPHCM) hiện còn treo một số bức trướng viếng cụ. Cụ Phan Bội Châu viết:

Thương hải vi điền, tinh vệ hàm thạch

Chung Kỳ ký một, Bá Nha đoạn huyền.

Nghĩa là: Biển thẳm lấp chưa bằng, tinh vệ còn đội đá/ Chung Kỳ đã mất, Bá Nha dứt dây đàn. "Chung Phan Châu Trinh qua đời thì tâm sự của "Bá Nha" Phan Bội Châu biết chia sẻ cùng ai… Sinh thời, hai cụ Phan tuy chọn hai phương thức khác nhau nhưng cùng chung một mục tiêu giành độc lập cho dân tộc.

Cụ Nguyễn Sinh Huy có bức trướng viết:

Nam quốc dân quyền tiên tổ chức

Tây phương tĩnh thổ hậu siêu sinh.

Cụ Nguyễn Sinh Huy đã khẳng định cụ Phan Châu Trinh là người đầu tiên khởi xướng dân quyền cho Việt Nam.

Sau này, ngày càng ít người biết chữ Nho thì thứ văn hóa đặc sắc này chỉ dành cho số ít người hoài cổ. Năm 1991, ông nội tôi tạ thế ở tuổi 92, cao tuổi nhất làng, trước 1945 cụ làm Lý trưởng. Cụ ông mất sau cụ bà 39 ngày, hai cụ cùng năm sinh, cùng năm mất. May nhà có ông bác hay chữ, làm cho anh em mấy đôi câu đối viếng. Có câu rằng:

Nhất hương lão, nhất hương quan, thúc phụ thăng trầm, thiên lý hà phương Hoàng hạc mộng

Đồng tuế sinh, đồng tuế tử, tôn từ túc nguyện, cửu nguyên do ước Bạch đầu ngâm

Tạm hiểu là: Đứng đầu làng về tuổi thọ, đứng đầu làng về hương chức, đời chú thăng trầm, bây giờ chú đi theo giấc mộng hoàng hạc tận phương nào/ Cùng năm sinh, cùng năm mất, thím đang chờ chú cùng ngâm khúc ca bạc đầu nơi cửu tuyền.

Nói thế để thấy một thứ văn hóa đó một đi không trở lại, người có đủ trình độ để làm ngày càng ít, người có đủ trình độ thưởng thức cũng không nhiều. Vì ít nên hiếm, mà hiếm thì quý, mong rằng nét văn hóa quý hiếm này không mai một.

(Câu đối viếng cụ Phan Châu Trinh, hai đôi được dẫn ở giữa ảnh)

Chân Như

 https://thuvienhoasen.org/a27743/chan-nhu

Chân Như (tathata) là gì? Định nghĩa tổng quát, Chân Như là thực tại “bất sinh bất diệt, bất cấu bất tịnh, bất tăng bất giảm”, nghĩa là thực tại nguyên sơ và tối hậu từ đó tất cả mọi thế giới hiện tượng sinh ra.

Chân: chân thật, không hư vọng. Như: như thường, không biến đổi, không sai chạy. Chân Như tức là Phật Tánh, cái tánh chân thật, không biến đổi, như nhiên, không thiện, không ác, không sanh không diệt. Cái Chân Như thì đầy đủ nơi Phật. Nó cũng vẫn có nơi chúng sinh. Những chử dưới đều đồng nghĩa, đồng thể với Chân Như: Tự tánh thanh tịnh, Phật tánh, Pháp Thân, Như Lai Tạng, thật tướng, pháp giới, pháp tánh, viên thành thật tánh, Pháp vị.”

Trong Duy Thức Luận có viết về ba Chân Như như sau:

1/ Vô tướng Chân Như: Chân Như không tướng; là cái thể của các pháp khắp cả, không có tướng hư chấp.

2/ Vô sanh Chân Như: Chân Như không sanh; các pháp đều do nhân duyên hòa hợp mà sanh ra chứ hẳn là không thật có sanh .

3/ Vô tánh Chân Như: Chân Như không có tánh; đó là cái thể thật của các pháp, không bàn bạc suy xét được. Đó là thật tánh không dính vào sự chấp trước của vọng tình.

Pháp Bảo Đàn kinh, phẩm 5, tọa thiền viết: cái tánh người ta vốn trong sạch, chỉ bởi sự nghĩ quấy (vọng niệm) nó che lấp cái Chân Như. Vậy cứ không tưởng quấy (vọng tưởng) thì cái tánh tự nhiên trở nên trong sạch.

Những từ ngử khác liên hệ đến Chân Như như:

Chân Như Bổn Tánh: Bổn tánh chơn thật như thường . Đó là bản tánh tự nhiên của chúng sanh, nó chơn thật, không hư vọng. Tánh ấy trống không mà linh thiêng, vắng lặng mà mầu nhiệm, dù trãi qua bao nhiêu kiếp vẫn tồn tại như thế; còn gọi là bổn lai diện mục.

Thiền Tông gọi là Chánh Pháp Nhãn Tạng. Tịnh Độ Tông gọi là Bổn Tánh Di Đà. Khổng Tử gọi là Thiên-Lý. Lão Tử gọi là Cốc-Thần (Cốc là Hang trống; Thần là Hồn Thiêng).

Chơn Như Hải: Biển Chơn Như. Chơn Như, Pháp Tánh hay Phật Tánh có vô lượng công đức bởi vậy nên gọi là Chơn Như hải.

Chơn Như Nội Huân: Chân Như huân tập bên trong, lần lần phát khởi lòng Bồ Đề, chán cõi trần tục, cầu thành Phật Đạo. Đó là do sức Nội Huân từ bên trong tâm mà thành. Cũng có thể hiểu là từ Pháp Thân, Phật Tánh mà phát khởi tính giác, trừ vọng hoặc đến giác ngộ giải thoát; đó gọi là Chân Như Nội Huân.

Chơn Như Tam Muội: đó là Đại Định Chân Như, tu theo phương pháp quán tưởng lý vô tướng của các pháp trừ được những mối vọng hoặc.

THỤ THỤ BẤT THÂN

 男女授受不亲 trong đó chữ Thụ trước là trao/ cho, chữ Thụ sau là nhận, tức là Nam nữ đưa cho nhau cái gì cũng có trung gian, không chạm vào thân thể nhau.

Không yêu người đó nữa

 

hạnh phúc là một chuyện vô cùng đơn giản

 Thời niên thiếu, hạnh phúc là một chuyện vô cùng đơn giản. Khi trưởng thành, đơn giản lại là một chuyện vô cùng hạnh phúc.

– Hayao Miyazaki

Phim: Cô bé người cá Ponyo