https://www.facebook.com/BVNTP/posts/pfbid0FMyZGSX72pPxWfkh4awvMm8rpvAAS4D9SkxMwaqcRW8VfppzgKYEY61LvvZCv4egl
Năm 1971, không lâu sau khi nhận chức giáo sư tại Đại học Stanford, Philip Zimbardo đã bắt tay vào thực hiện một trong những nghiên cứu: Ông tự bổ nhiệm mình làm giám thị của một nhà tù giả lập, phân công các sinh viên tình nguyện vào vai tù nhân hoặc lính gác trong hai tuần tiếp theo. Những lính gác nhanh chóng nhập vai, bắt ép tập thể dục như một hình phạt và xử lý những người chống đối. Các tù nhân trở nên thụ động và trầm cảm, và cuộc thử nghiệm đã bị đình chỉ sau sáu ngày do những lo ngại về sự an toàn của họ.
-Hệ thống quyết định hành vi: Thông qua Thí nghiệm Nhà tù Stanford (SPE), Zimbardo lập luận rằng hành vi tàn ác không nhất thiết xuất phát từ bản chất cá nhân ("những quả táo hỏng"), mà do một môi trường độc hại ("chiếc thùng hỏng") ép buộc.
-Cơ chế thao túng nhận thức: Tính ẩn danh (đồng phục, còi) và áp lực của vai trò xã hội có khả năng xóa nhòa ý thức cá nhân. Người nắm quyền nhanh chóng trở nên độc đoán, trong khi người yếu thế rơi vào trạng thái "bất lực tập thể" (learned helplessness).
-Sự liên hệ: Quan điểm này của Zimbardo cung cấp nền tảng thực nghiệm cho cơ chế Đổ trách nhiệm lên hệ thống (Displacement of responsibility) trong Thuyết thoái lui đạo đức của Albert Bandura. Người ta trở nên tàn nhẫn vì họ tin rằng "vai trò" và "hoàn cảnh" đòi hỏi họ phải làm thế.
Các tác giả của một bản thử nghiệm lại gần đây được phát sóng trên BBC đã phản bác lại những tuyên bố của Zimbardo rằng chỉ cần vai trò xã hội và đồng phục là đủ để biến đổi con người. Trong nghiên cứu của họ, các lính gác đã bị chia rẽ, cảm thấy không thoải mái về mệnh lệnh và quyền lực của mình. Các tù nhân đã tổ chức lại và đàm phán các điều khoản mới.
Trách nhiệm cá nhân: Tâm trí chỉ trở thành kẻ cai ngục khi chủ thể chấp thuận sự giam cầm đó. Sự phản biện này hoàn toàn đồng thuận với triết lý của Hannah Arendt: Việc biện minh rằng mình "chỉ đang đóng vai trò được giao" hay "tuân theo hệ thống" không xóa được tội lỗi, mà sự vô tư lự (thiếu suy nghĩ độc lập) đó chính là bản chất của cái ác.
*Tâm trí có thể là một kẻ cai ngục, nhưng chỉ khi bạn chọn nó là như vậy*
