Monday, July 27, 2026
Sunday, July 26, 2026
Đọc lại những tin nhắn của chính mình nhiều năm về trước
https://www.facebook.com/BVNTP/posts/pfbid02m2A5iCZR47M7EpS7Xt6sXYW4CVpP5c1MJmRA4uXWa68B19xFPmzZHjW2EL2dCS6Cl
Đọc lại những tin nhắn của chính mình nhiều năm về trước là một trải nghiệm giật mình mang tính giải phẫu hiện sinh. Ta chạm mặt một phiên bản từng cố chấp, nóng nảy đến vô lý, hoặc kiên trì đến mù quáng trong một mối quan hệ hoàn toàn lệch pha.
Điểm phi lý là: Ngay tại thời điểm quá khứ đó, mọi lựa chọn đều được bộ não mã hóa là hợp lý tối thượng. Ta từng tin mình đang bảo vệ tự trọng, đang kiên trì vì tình yêu hay đang sống hết mình. Ta thực hiện tất cả thao tác đó vì ta tin rằng nó đúng.
Vậy cái gì thay đổi? Phiên bản của chính ta thay đổi! Ta hiểu được: kể cả đúng sai có những khi chỉ là sự lựa chọn hợp lý nhất trong lát cắt của thời gian!
Khoảng cách lớn nhất giữa ta của hiện tại và ta của quá khứ là Sự lệch pha dữ liệu (Information Asymmetry).
Ở thì hiện tại, bạn có lợi thế của một người đứng ngoài cuộc chiến: bạn đã biết kết cục, đã gánh chịu hậu quả, và sở hữu trải nghiệm phong phú hơn. Dùng sự khôn ngoan của ngày hôm nay để phán xét sự ngây thơ hay sai lầm của ngày hôm qua là một hành vi hạch toán nhận thức hoàn toàn thiếu công bằng.
Khi nhận thức và vị tha với phiên bản cũ của mình (sau khi đã hiểu lý do), việc tiếp theo cần thiết là ngưng phán xét và gắn nhãn cho người khác:
- Thấy ai đó quay lại với mối quan hệ cũ: Kết luận họ yếu đuối.
- Thấy ai đó bỏ qua một cơ hội rõ ràng: Phán xét họ thiếu tham vọng.
- Thấy một phản ứng gắt gao: Quy kết ngay đó là một bản tính tồi tệ.
Một hành vi bên ngoài chỉ là phần nổi của tảng băng trôi. Nhiều phần chìm bên dưới là lịch sử tổn thương, áp lực tích tụ nhiều tháng, sự thiếu hụt thông tin, hay những ràng buộc chưa từng được cất lời.
Monday, July 20, 2026
Tuesday, July 14, 2026
Khi con còn gọi bạn là cả thế giới, đừng ngần ngại đưa con đi…
https://www.facebook.com/vothitronghoa0305/posts/pfbid0RgzzM57eQnE9mjc8srWP8h9n44wbrJufxRka4ZYyBCtokhio9czFGnRYmNy4Njxjl
Khi con còn gọi bạn là cả thế giới, đừng ngần ngại đưa con đi…
Đừng chờ đến khi bạn rảnh rỗi, vì trái tim con đâu đợi được đến lúc ta hết bận. Hãy đưa con đi khi ánh mắt con vẫn sáng rực và đôi chân nhảy nhót mỗi lần bạn nói "đi chơi nha". Khi tiếng cười con vẫn còn trong vắt như tiếng chuông gió ngoài hiên. Khi con vẫn hay túm tay bạn và nói: "Ba ơi, mẹ ơi, nhìn kìa!" như thể bạn là người duy nhất trên đời con muốn chia sẻ điều kỳ diệu ấy.
Sẽ không dễ dàng. Sẽ có lúc bạn thấy mệt, thấy phiền, thấy bữa ăn không trọn vẹn, hành trình đầy nước mắt và những cơn cáu kỉnh nhỏ xíu. Sẽ có túi đồ nặng hơn cả lòng kiên nhẫn. Sẽ có khoảnh khắc bạn chỉ mong có một chút yên tĩnh. Nhưng hãy cứ đi. Cùng con.
Bởi một ngày nào đó, con sẽ lớn. Sẽ đóng gói balô không cần bạn giúp. Sẽ rời đi mà chẳng cần bạn dặn dò. Sẽ ngồi lên chuyến xe tự do không có chỗ cho bạn bên cạnh. Và bạn sẽ nhớ da diết tiếng gọi líu lo, bàn tay bé nhỏ nắm lấy ngón tay mình, đôi mắt tròn xoe nhìn thế giới lần đầu.
Vậy nên, đừng chờ hoàn hảo. Đừng chờ đủ đầy. Đừng để lỡ những chuyến đi mà sau này bạn sẽ mơ có lại, dù chỉ một lần.
Hãy đưa con đi. Dù xa dù gần. Khi con còn cần bạn, khi con vẫn chọn bạn là người đồng hành đầu tiên trong đời.
Thursday, July 9, 2026
Wednesday, July 8, 2026
Saturday, July 4, 2026
Đời người có hai cửa ải khó vượt nhất: lúc cực thịnh và khi cực suy
https://www.facebook.com/reel/1027848506400452
Thursday, July 2, 2026
Thôi về đi em - Đình Văn
https://loicakhuc.com/loi-bai-hat-thoi-ve-di-em-xom-ga-ost-dinh-van/Fts.html
https://www.youtube.com/watch?v=nEAKyEC-aSY
Vể đi em, bao giấc mơ đang chờ, như ngày nào em còn trên nôi
Về đi em nước mắt rơi rồi đó, thân gầy gò sương gió nhạt nhòa đôi mi
Về đi em xây giấc mơ từ đầu, mối tình nào một thời yêu thương
Về đi em quên hết bao lầm lỡ, những tháng ngày bơ vơ tháng ngày cô đơn.
Đk:
Về đi em ôm lấy bao hạnh phúc, như ngày xưa em từng mộng mơ
Thôi đừng trách chi mình dại khờ, thôi đừng nhớ tháng ngày đau thương
Về đi em cô gái ngoan ngày đó, ngôi nhà xưa mong em về từng ngày
Con đường nắng với thật nhiều kỉ niệm, mối tình xưa có bao giờ em quên.
Sự tha hóa là hệ quả tất yếu của hoàn cảnh (hệ thống), hay cốt lõi vẫn nằm ở sự lựa chọn và trách nhiệm cá nhân? (tâm lý học)
https://www.facebook.com/BVNTP/posts/pfbid0FMyZGSX72pPxWfkh4awvMm8rpvAAS4D9SkxMwaqcRW8VfppzgKYEY61LvvZCv4egl
Năm 1971, không lâu sau khi nhận chức giáo sư tại Đại học Stanford, Philip Zimbardo đã bắt tay vào thực hiện một trong những nghiên cứu: Ông tự bổ nhiệm mình làm giám thị của một nhà tù giả lập, phân công các sinh viên tình nguyện vào vai tù nhân hoặc lính gác trong hai tuần tiếp theo. Những lính gác nhanh chóng nhập vai, bắt ép tập thể dục như một hình phạt và xử lý những người chống đối. Các tù nhân trở nên thụ động và trầm cảm, và cuộc thử nghiệm đã bị đình chỉ sau sáu ngày do những lo ngại về sự an toàn của họ.
-Hệ thống quyết định hành vi: Thông qua Thí nghiệm Nhà tù Stanford (SPE), Zimbardo lập luận rằng hành vi tàn ác không nhất thiết xuất phát từ bản chất cá nhân ("những quả táo hỏng"), mà do một môi trường độc hại ("chiếc thùng hỏng") ép buộc.
-Cơ chế thao túng nhận thức: Tính ẩn danh (đồng phục, còi) và áp lực của vai trò xã hội có khả năng xóa nhòa ý thức cá nhân. Người nắm quyền nhanh chóng trở nên độc đoán, trong khi người yếu thế rơi vào trạng thái "bất lực tập thể" (learned helplessness).
-Sự liên hệ: Quan điểm này của Zimbardo cung cấp nền tảng thực nghiệm cho cơ chế Đổ trách nhiệm lên hệ thống (Displacement of responsibility) trong Thuyết thoái lui đạo đức của Albert Bandura. Người ta trở nên tàn nhẫn vì họ tin rằng "vai trò" và "hoàn cảnh" đòi hỏi họ phải làm thế.
Các tác giả của một bản thử nghiệm lại gần đây được phát sóng trên BBC đã phản bác lại những tuyên bố của Zimbardo rằng chỉ cần vai trò xã hội và đồng phục là đủ để biến đổi con người. Trong nghiên cứu của họ, các lính gác đã bị chia rẽ, cảm thấy không thoải mái về mệnh lệnh và quyền lực của mình. Các tù nhân đã tổ chức lại và đàm phán các điều khoản mới.
Trách nhiệm cá nhân: Tâm trí chỉ trở thành kẻ cai ngục khi chủ thể chấp thuận sự giam cầm đó. Sự phản biện này hoàn toàn đồng thuận với triết lý của Hannah Arendt: Việc biện minh rằng mình "chỉ đang đóng vai trò được giao" hay "tuân theo hệ thống" không xóa được tội lỗi, mà sự vô tư lự (thiếu suy nghĩ độc lập) đó chính là bản chất của cái ác.
*Tâm trí có thể là một kẻ cai ngục, nhưng chỉ khi bạn chọn nó là như vậy*
Một ly rượu tronng gió đêm
https://www.facebook.com/reel/1004466128864714
Một ly rượu tronng gió đêm
Hãy để chuyện cũ chuốc tôi say
Có tổn thương, có nước mắt
Giờ đây đều không còn hối hận nữa.
Một ly rượu sau buổi hoàng hôn
Kính những chuyện đúng sai, thị phi ở đời
Uống cạn đi
Ly rượu này
Năm tháng trôi nhanh như nước chảy
Từ nay về sau quyết không quay đầu lại.
Subscribe to:
Posts (Atom)