Wednesday, May 29, 2024

Trực Chỉ Nhân Tâm hay Trực Chỉ Chân Tâm ?

 http://www.kientanh.com/Luan3/ChanTNhanT.html

Trực Chỉ Nhân Tâm hay Trực Chỉ Chân Tâm ?

 

                               Lê Anh Chí

 

Dàn Bài :

I ) Đốn Ngộ cũng là tu

II ) Ngón tay chỉ mặt trăng 

III ) Trực Chỉ Chân Tâm : Thí dụ

IV ) Trực Chỉ Nhân Tâm : Thí dụ

V ) Trực Chỉ Nhân Tâm và Chân Tâm : Thí dụ

VI ) Nhân Tâm : căn cơ của học trò

VII ) Chân Tâm : mục đích của pháp môn

VIII ) Khéo dùng phương tiện !

IX ) Ba phương thức Thiền Tông : Nhân Tâm hay Chân Tâm ?

X ) Viết lại bài kệ theo hai cách

XI ) Vấn đề sử liệu : Tổ Thiền Tông không nói dối !

 

Bài kệ nổi tiếng của vị Tổ Sư của ta, bài kệ trấn sơn của Thiền Tông :

        Ngoài giáo truyền riêng

        Chẳng lập văn tự

        Chỉ thẳng nhân-tâm

        Kiến Tánh Thành Phật

cũng được truyền tụng như sau :

        Ngoài giáo truyền riêng

        Chẳng lập văn tự

        Chỉ thẳng Chân Tâm

        Kiến Tánh Thành Phật

 

khác nhau ở một chữ ở câu 3 (nhân và chân ) :

        Chỉ thẳng nhân-tâm (Trực Chỉ Nhân Tâm)

và

        Chỉ thẳng chân-tâm  (Trực Chỉ Chân Tâm )

 

Bài viết này bàn luận xem trong 2 câu trên, câu nào hợp lý hơn ( hợp với lý thiền Thiền Tông hơn ), hợp với tinh thần Thiền Tông hơn, hợp với cách hành đạo Thiền Tông hơn

 

 

I ) Đốn Ngộ cũng là tu

 

Thường người tu nghe một câu chuyển ngữ rồi ngộ !

Từ khi nghe câu (hay đọc câu) chuyển ngữ cho đến khi ngộ ; ‘giai đoạn’ này là ‘giai đoạn’ tu hành !

Bởi vì nếu được câu chuyển ngữ mà cứ bình chân như vại thì chẳng thể Kiến Tánh ! Người tu phải áp dụng câu chuyển ngữ vào tâm mới Kiến Tánh được !

Sự tu hành này chỉ kéo dài nửa phút, 15 giây đồng hồ nhưng vẫn là tu !

Một sự tu hành quan yếu vì giải quyết được vấn đề từ vô lượng kiếp !

 

Tôi nhấn mạnh điểm này ở đây : vì rất nhiều người hiểu lầm rằng:

_ câu chuyển ngữ là một câu thần chú, nghe cái thì ngộ liền !

_ câu chuyển ngữ là bảo bối, như tu tiên trong truyện Phong Thần vậy !

_ câu chuyển ngữ là phép lạ , phép khai ngộ, của vị thầy khai tâm cho học trò ! câu chuyển ngữ giống như nội lực của thầy truyền cho học trò , như trong truyện kiếm hiệp của Kim Dung , Cổ Long ! ( tức là họ hiểu lầm ba chữ ‘truyền tâm ấn’)

Xem bài

_Đốn Ngộ cũng là tu

http://www.kientanh.com/Luan3/DonNgoLaTu.html

 

 

II ) Ngón tay chỉ mặt trăng

 

Được chuyển ngữ  là được "trực chỉ ". Sự "trực chỉ " ở đây vẫn là ngón tay chỉ mặt trăng, nguyên tắc của nhà Phật,  tùy theo căn cơ của người học mà thành cái hướng chỉ của ngón tay ! Và cuối cùng, người học phải áp dụng câu chuyển ngữ vào tâm để

_NHẢY Một Cái vào thẳng đất Như Lai !

( xuất xứ từ Chứng Đạo Ca của Thiền Sư Huyền Giác:
        Tranh tự vô vi thực tướng môn,
        NHẤT SIÊU trực nhập Như Lai địa

        (Nên tự cửa vô vi thực tướng,

        NHẢY Một Cái vào thẳng đất Như Lai))

 

Ở đây, ta tìm xem cái hướng chỉ của ngón tay là :  nhân-tâm hay chân-tâm ?

 

 

III ) Trực Chỉ Chân Tâm : Thí dụ

 

Mã Tổ bảo Đại Mai :

_Tâm tức là Phật, Phật tức là Tâm !    (Tức Tâm Tức Phật !)

 Đại Mai  ngộ.

 

Tưởng trong " Giáo Ngoại Biệt Truyền ", không có lời dạy nào Trực Chỉ Chân Tâm bằng lời này :

 

Tâm đây là Chân Tâm 

Chân Tâm là Phật Tánh

Chân Tâm là Phật

Phật là Chân Tâm !

 

 

IV ) Trực Chỉ Nhân Tâm : Thí dụ

 

Hỏi :

_Con chó có Phật Tánh không ?

Tổ Triệu Châu :

_Không !

 

Câu trả lời này dĩ nhiên là sai bét ! Dĩ nhiên là Con chó có Phật Tánh ! Vậy thì tại sao Tổ Triệu Châu lại nói điều mà ai nấy đều biết là sai ?

Chỉ có thể trả lời là : Tổ Triệu Châu tùy căn cơ người hỏi, có lẽ người đó vướng trong tâm điều gì đó về Phật Tánh, nên mới bị Tổ Triệu Châu  ‘trực chỉ ‘ như vậy.

Đây là Trực Chỉ Nhân Tâm , một thí dụ cực đoan !

 

 

V ) Trực Chỉ Nhân Tâm và Chân Tâm : Thí dụ

 

Có khi các thiền sư Trực Chỉ vừa Nhân Tâm vừa Chân Tâm . Một thí dụ là bài pháp đầu tiên của Lục Tổ

tức là :

        câu chuyện Kiến Tánh của Huệ Minh

 

1) Câu chuyện Lục Tổ và Huệ Minh

 

Khi đại chúng biết Lục Tổ được truyền y bát, thì có mấy trăm người đuổi theo để đoạt lại, trong đó có một Tăng tên tục là Trần Huệ Minh ngày trước làm Tứ Phẩm tướng quân, tánh tình thô bạo, dẫn đầu đi trước, đuổi kịp Lục Tổ. Lục Tổ để y bát trên tảng đá và nói rằng: "Y bát là vật làm tin, há dùng sức mà đoạt được sao? ", rồi ẩn mình trong đám cỏ. Huệ Minh đến, muốn lấy y bát mà chẳng nhúc nhích được, liền kêu lớn lên : "Hành giả! Hành giả! Tôi vì Pháp đến, chẳng vì Y đến."

Lục Tổ liền ra ngồi trên tảng đá, Huệ Minh đảnh lễ nói rằng:

        Mong hành giả vì tôi thuyết Pháp.

Lục Tổ nói:

        Ông đã vì Pháp mà đến đây, thì nên dứt bặt trần duyên, chớ sanh một niệm, tôi sẽ vì ông mà thuyết.

Một hồi sau Lục Tổ nói:

        Không nghĩ thiện, Không nghĩ ác, đang khi ấy cái gì là bản lai diện mục của Thượng Tọa Minh ?

Huệ Minh ngộ,

 

 

2 ) Lục Tổ khéo Trực Chỉ vừa Nhân Tâm vừa Chân Tâm  

 

Tại sao Huệ Minh ngộ ? - Huệ Minh ngộ khi tìm cách ( quán chiếu ) để trả lời câu hỏi :

        cái gì là bản lai diện mục của Thượng Tọa Minh ?

Xưa nay, hầu hết thiền sinh đều tự đặt câu hỏi :

        cái gì là bản lai diện mục của ta ?

và hầu hết đều  chẳng chứng ngộ ! ( dù mọi người đều biết rằng câu trả lời, về lý,  là : Phật Tánh ! )

Huệ Minh ngộ , đây là trường hợp cực kỳ đặc biệt, và do những phương tiện thiện xảo mà Lục Tổ đã dùng, như sau :

        1) Sửa soạn tâm 1 : Huệ Minh đến, muốn cướp y bát mà y bát chẳng nhúc nhích được khỏi tảng đá, nên kinh sợ : rồi đổi ý mà một lòng cầu pháp.

        Yếu tố này có lẽ chẳng phải do Lục Tổ gây ra.

        2) Sửa soạn tâm 2 : Đang lắng lòng nghe pháp, thì Lục Tổ bảo "chớ sanh một niệm" , Huệ Minh lại "chớ sanh một niệm" để nghe pháp.

        3) Sửa soạn tâm 3 : Lại nghe Lục Tổ bảo " Không nghĩ thiện, không nghĩ ác ", Huệ Minh lại " Không nghĩ thiện, không nghĩ ác " 

        4) Sửa soạn tâm 4 : Kinh Ngạc vì thay vì nói pháp, Lục Tổ lại đặt câu hỏi.

        5) Chuyển ngữ  biệt truyền : Từ cái Kinh Ngạc này và từ chỗ " Không nghĩ thiện, không nghĩ ác ", Huệ Minh tìm cách ( quán chiếu ) để trả lời câu hỏi :

        cái gì là bản lai diện mục của Thượng Tọa Minh ?

        (Cái câu hỏi này là Chuyển ngữ  biệt truyền)

thì bỗng dưng chứng bản lai diện mục !

 

Ta nên để ý rằng :

a) Lục Tổ đã sửa soạn tâm cho Huệ Minh nhiều lần trước khi cho câu chuyển ngữ  biệt truyền . Đây là Trực Chỉ Nhân Tâm !

b) Chuyển ngữ  biệt truyền :

        cái gì là bản lai diện mục của Thượng Tọa Minh ?

Đây là Trực Chỉ Chân Tâm ; vì nói thẳng về bản lai diện mục , tức Phật Tánh !  ( ở đây là một câu hỏi vì mục đích bắt người học trò phải quán chiếu để trả lời , có thế thì tâm mới chuyển , mới NHẢY Một Cái ! ).

 

 

VI ) Nhân Tâm : căn cơ của học trò

 

Nguyên lý của Phương Thức Thiền Tông là "Khéo dùng phương tiện ! " Khéo dùng phương tiện để trực chỉ nhân tâm, chân tâm.

        (Xem bài " Nguyên Lý Phương Thức Thiền Tông "

        http://www.kientanh.com/Luan3/NguyenLyTT.html )

Mà phương tiện được khéo dùng nếu vị thiền-sư chỉ vào căn cơ của học trò. Do đó, phương tiện thường là Trực Chỉ Nhân Tâm !

Vì thế, Trực Chỉ Nhân Tâm hợp với lý thiền Thiền Tông , hợp với cách hành đạo Thiền Tông

 

 

VII ) Chân Tâm : mục đích của pháp môn

 

Trực Chỉ Chân Tâm vẫn rất hợp lý:

1) mục đích của Thiền Tông bao giờ cũng là Phật Tánh. do đó pháp môn bao giờ cũng có mục đích là  Trực Chỉ Chân Tâm ! Khi nhấn mạnh vào mục đích thì nên dùng câu Trực Chỉ Chân Tâm ! 

2) thỉnh thoảng vẫn thấy các vị thiền-sư Trực Chỉ Chân Tâm ; cho nên , dù là thiểu số, Trực Chỉ Chân Tâm cũng là phương pháp Thiền Tông !

 

 

VIII ) Khéo dùng phương tiện !

 

Nguyên lý của Phương Thức Thiền Tông là "Khéo dùng phương tiện ! " Khéo dùng phương tiện để trực chỉ nhân tâm, chân tâm.

        (Xem bài " Nguyên Lý Phương Thức Thiền Tông "

        http://www.kientanh.com/Luan3/NguyenLyTT.html )

 

Như những thí dụ đã trình bày ở trên :

1) Vì "Khéo dùng phương tiện" nên phải tùy thuộc vào căn cơ của học trò, do đó đa số các phương tiện dùng là Trực Chỉ Nhân Tâm .

2) Mục đích bao giờ cũng là Phật Tánh. do đó cũng là Trực Chỉ Chân Tâm .

Vả lại, thỉnh thoảng vẫn thấy các vị thiền-sư Trực Chỉ Chân Tâm .

3) Trong cả hai trường hợp, phải tùy thuộc vào căn cơ của học trò, do đó là Trực Chỉ Nhân Tâm ( và nhớ rằng người học trò phải áp dụng câu chuyển ngữ vào tâm mới Kiến Tánh được !)

4) Sau khi được chỉ điểm, nếu ngộ thì chỉ nửa phút sau đã ngộ, thời gian đạt được mục đích ngắn như vậy, nên là Trực Chỉ Chân Tâm !

5) Đã là phương tiện thì vô ngại, bởi vậy nào ngại gì Trực Chỉ Chân Tâm hay Trực Chỉ Nhân Tâm ?

 

Kết :

Trực Chỉ Nhân Tâm và Trực Chỉ Chân Tâm  đều hợp lý ( hợp với lý thiền Thiền Tông ), hợp với tinh thần Thiền Tông , hợp với cách hành đạo Thiền Tông.

 

Thiết nghĩ : Tổ Đạt Ma và các vị Tổ lỗi lạc đều khéo dùng Trực Chỉ Nhân Tâm và Trực Chỉ Chân Tâm.  (thiền lý : khi Kiến Tánh thì đồng chứng Phật-tâm như nhau nhưng khác nhau ở tri kiến về thiền lý, lỗi lạc hay không là ở chỗ này )

 

 

IX ) Ba phương thức Thiền Tông : Nhân Tâm hay Chân Tâm ?

 

Việc tu hành của pháp môn Kiến Tánh gồm 3 Phương Thức :

        1) truyền tâm ấn tâm

        2) tự tu luyện bằng Kinh Kim Cang 

        3) khán công án, thoại đầu

Chỉ vỏn vẹn có 3, không hai, không bốn, không năm.

        (Để hiểu rõ hơn về 3 Phương Thức này, xem bài " Nguyên Lý Phương Thức Thiền Tông ")

 

Ba phương thức Thiền Tông : Trực Chỉ Nhân Tâm hay Chân Tâm ?

 

1) truyền tâm ấn tâm

Đây là phương thức Thiền Tông, được dùng bởi 31 vị Tổ Sư, từ Tổ Ca Diếp đến Tổ Đạt Ma và 3 vị Tổ Trung Hoa : Nhị, Tam và Tứ Tổ.

Phương thức này thường là Trực Chỉ Nhân Tâm , thỉnh thoảng là Trực Chỉ Chân Tâm .

 

2) tự tu luyện bằng Kinh Kim Cang 

Đến thời Ngũ Tổ, ngài Ngũ Tổ làm một cuộc đại cách mạng : ngài dạy rằng thọ trì Kinh Kim Cang có thể thấy tánh. Nghĩa là ta có thể tự tu, tự chứng Chân Tâm bằng Kinh Kim Cang !

Như thế,  theo Ngũ Tổ, Kinh Kim Cang chứa những chuyển ngữ  làm cho ta có thể thấy tánh. Vì đây là Kinh : lời Kinh có thể hiểu và thực hành bởi tất cả mọi người, nên gọi là chuyển ngữ công truyền.

Vì đây là chuyển ngữ công truyền, nên phương thức Thiền Tông này là Trực Chỉ  Chân Tâm !

 

3) khán công án, thoại đầu

Phương thức Thiền Tông này là Trực Chỉ Nhân Tâm vì chẳng phải là Trực Chỉ Chân Tâm ! Nội một việc khởi nghi tình đã chẳng phải là Trực Chỉ Chân Tâm rồi !

Có điều Phương thức Thiền Tông này có thể gọi là Trực Chỉ hay không ? _Kể ra có thể gọi tạm là Trực Chỉ , vì nếu ngộ, thì ngộ được trong kiếp này, thời gian tu hành ngắn, nên tạm gọi là Trực Chỉ.

 

 

X ) Viết lại bài kệ theo hai cách

 

Ta có thể diễn lại bài kệ của Đạt Ma Sư Tổ theo hai cách như sau :

 

1)

        Thầy : Ngoài giáo truyền riêng

        Thầy : Chẳng lập văn tự

        Thầy : Chỉ thẳng tâm người (học trò)

        Trò : Kiến Tánh Thành Phật

2)

        Thầy : Ngoài giáo truyền riêng

        Thầy : Chẳng lập văn tự

        Thầy : Chỉ thẳng Chân Tâm  ( của học trò)

        Trò : Kiến Tánh Thành Phật

 

 

XI ) Vấn đề sử liệu : Tổ Thiền Tông không nói dối !

 

1) Một nhà chú giải nổi tiếng, căn cứ vào sử liệu của sử gia Tông Giám (tác giả bộ "Pháp Chánh Truyền của Phật Thích Ca" soạn năm 1257, và soạn theo quan điểm của Thiên Thai Tông) nói rằng :

_ bốn câu kệ này không phải của Đạt Ma mà do đời sau đề ra

_đó là "sáng kiến" của Nam Tuyền Phổ Nguyện; chắc rằng công thức ấy ra đời khi Thiền đang hồi cực thạnh Thiền Tông.

Nhiều Phật Tử Thiền Tông cũng tin điều này ; cứ sử gia, khảo cổ gia nói gì là tin ngay, vô hình chung, phỉ báng Tổ Thiền Tông !

 

Một khi Tổ Nam Tuyền Phổ Nguyện nói rằng bài kệ này của Tổ Đạt Ma, thì :

_ bài kệ đó chắc chắn chẳng phải của Nam Tuyền !

_xác suất 95% là bài kệ này của Tổ Đạt Ma :

a) Tổ Nam Tuyền biết như vậy do có thần thông

hoặc

b) Tổ Nam Tuyền được thầy dạy như vậy, thầy của thầy đã dạy như vậy v v . . . Sự truyền thụ này có thể đã tam sao thất bản do : duyên nghiệp của Nhị Tổ (lang bạt giang hồ, bị tử hình) , pháp nạn thời Tam Tổ  v v.

 

Vì Tổ Nam Tuyền Phổ Nguyện không nói dối !

 

Còn sử gia Tông Giám lấy lòng dạ tiểu nhân đo lường người quân tử, lấy lòng dạ phàm nhân đo lường bậc thánh ! mới dám bảo Tổ Nam Tuyền Phổ Nguyện  nói dối ! Vả lại, hắn là hậu sinh, lại chẳng phải là đệ tử Thiền Tông , làm sao biết Thiền Tông lưu truyền những gì ? Nhất là đây là pháp môn

        Ngoài giáo truyền riêng

        Chẳng lập văn tự    ?

Còn bốn câu kệ này "ra đời" khi đang hồi cực thạnh Thiền Tông, thì dĩ nhiên rồi ! Lúc Thiền Tông chỉ có lèo tèo vài người, thì người đời làm sao nghe nói được đến công thức ấy !

 

Tôi tha thiết khẩn cầu những vị Phật Tử Thiền Tông, những vị tin rằng Tổ Thiền Tông nói dối, tha thiết khẩn cầu những vị Phật Tử này , xin hãy ly khai Thiền Tông !

 

2) Tương tự như vậy, lịch sử Đại Thừa từ khi Phật nhập Niết Bàn, cũng giống như lịch sử Thiền Tông Trung Hoa. Giờ đây, người ta nói rằng Tổ Thiền Tông và Đại Thừa ngụy tạo kinh điển, gọi Thiền Tông và Đại Thừa là Phật Giáo Phát Triển ! Tai hại nhất là : nhiều Phật Tử  Đại Thừa cũng tin điều này ; cứ sử gia, khảo cổ gia nói gì là tin ngay, vô hình chung, phỉ báng Tổ.

Nếu Tổ Long Thọ ngụy tạo kinh điển, thì Long Thọ không thể là Tổ, mà chỉ là một tên nói dối, xảo trá, lưu manh, bịp bợm. Những kinh điển ngụy tạo này dĩ nhiên chẳng hay ho gì ; vậy thì tại sao các vị một mặt tin Tổ Long Thọ ngụy tạo kinh điển, mặt khác vẫn tin những kinh điển ngụy tạo này ???????

 

Tôi tha thiết khẩn cầu những vị Phật Tử Thiền Tông và Đại Thừa, những vị tin rằng Tổ Thiền Tông và Đại Thừa ngụy tạo kinh điển , nhất là những vị xuất gia,  tha thiết khẩn cầu những vị Phật Tử này , xin hãy ly khai Đại Thừa !

 

Tôi sẽ có một bài viết nói về vụ này, sẽ trưng nhiều lý do ; trong khuôn khổ cùa bài này , tôi chỉ nói một điểm : Tổ Thiền Tông và Đại Thừa không nói dối !

 

3) Trở về vấn đề của bài viết : Tổ Nam Tuyền Phổ Nguyện không nói dối !

Tại vì trong Phật Pháp, Trực Tâm là đạo tràng.

Người cư sĩ chỉ có 5 giới. Vậy mà, trong ngũ giới lại có ‘Không Nói Dối’.

Không những thế, trong 4 giới còn lại :

        Không trộm cắp

và

        Không tà dâm

cũng từ Trực Tâm mà ra.

Tóm lại, trong ngũ giới có ba giới liên quan đến Trực Tâm !

 

Trực Tâm là điều kiện cần ( nhưng không đủ ) để đắc đạo. Nếu tâm mà lươn lẹo, xảo trá thì chẳng thể :

_NHẢY Một Cái vào thẳng đất Như Lai !

Trực Tâm là đạo tràng :

                Cùng nhân thế, thênh thang chân thực,

                Chẳng dối lừa, giành giựt , ghét ghen,

                     Mảnh trăng treo cửa làm đèn,

               Tâm này trăng nọ đóa sen chân tình !

                        (Trực Tâm Ca, Lê Anh Chí )

 

----------------------

Kinh sách tham khảo

Kinh :

        Kinh Đại Bát Niết Bàn, dịch giả Thích Trí Tịnh

        Đại Thừa Kim Cang Kinh Luận

        Cuộc đời Đức Phật (Trích dẫn Kinh), dịch giả Thích Trung Quán

        Kinh Kim Cang

        Kinh Lăng Nghiêm,  dịch giả   Trí Độ và Tuệ Quang

        Kinh THỦ LĂNG NGHIÊM TÔNG THÔNG, dịch giả Nhẫn Tế

        Kinh Trường A Hàm,  dịch giả   Thích Thiện Siêu

        Kinh Vô Ngã Tướng,  dịch giả Phạm Kim Khánh

Ngữ Lục (đến đời Lục Tổ):

        Sáu cửa Thiếu Thất, Đạt Ma Sư Tổ, dịch giả Trúc Thiên

        Kinh Pháp Bảo Đàn, Lục Tổ, dịch giả Thích Duy Lực

        Kinh Pháp Bảo Đàn, Lục Tổ, dịch giả Thích Minh Trực

        Chứng Đạo Ca, Huyền Giác,  dịch giả Trúc Thiên

Ngữ Lục (sau đời Lục Tổ):

        Bá Trượng Ngữ Lục, dịch giả Thích Duy Lực

        Truyền Tâm Pháp Yếu, Hoàng Bá, dịch giả Thích Duy Lực

        Cội nguồn truyền thừa và phương pháp tu trì của thiền tông, Nguyệt Khê, dịch giả Mai Phúc Hiền

        Chơn tâm trực thuyết, Phổ Chiếu

        Lâm Tế Ngữ Lục

        Thiền Đốn Ngộ, nhiều tác giả : Huyền Giác, Huệ Hải, Thạch Thành Kim, Oánh Sơn,  Hư Vân; dịch giả Thích Thanh Từ

        Tọa Thiền Luận, Đại Giác, dịch giả Như Hạnh

        Tu tâm quyết, Phổ Chiếu

Sách :

        Tứ Diệu Đế, Thích Thiện Hoa

        Thiền Sư Việt Nam, Thích Thanh Từ

        Tổ Thiền Tông, Thích Thanh Từ

        Thiền Luận, Tập Thượng . Suzuki, dịch giả Trúc Thiên

 

*

* Lê Anh Chí *.

Tuesday, May 28, 2024

CÔNG CHÚA 公主

 

Con gái vua, người ta gọi là Công chúa.
Ngày xưa, các vua Trung Hoa, khi gả chồng cho con gái mình, thì để quyền chủ hôn cho các quan Tam công.
Tam công là những quan nào?
Điều đó không nhất định. Đại khái là những ông quan to nhất trong Triều.
Như ở nhà Chu, thì ba quan Thái Sư, Thái Phó, Thái Bảo được kêu là Tam công.
Nhà Tiền Hán, thì Tam công là: Đại tư mã, Đại tư đồ, Đại tư không.
Nhà Đông Hán, thì Thái Úy, Tư đồ, Tư không, là Tam công.
Hễ là con gái vua, thì khi lấy chồng, đều do Tam công ấy đứng ra làm chủ hôn (hay chúa hôn).
Vì thế, người ta gọi con gái vua là CÔNG CHỦ hay CÔNG CHÚA ý nói do quan Tam công làm CHỦ (CHÚA) hôn khi lấy chồng.

Thursday, May 23, 2024

CƠ SỞ TRIẾT LUẬN CỦA NỀN TẢNG DÂN CHỦ VÀ TINH THẦN PHÁP LUẬT

 https://www.thesaigonpost.com/2018/02/co-so-triet-luan-cua-nen-tang-dan-chu.html?m=1

Mọi nền dân chủ đều dựa trên định đề rằng quyền lực là thứ cực kỳ nguy hiểm, và vì thế người ta tìm mọi cách ngăn cản một cá nhân hay một nhóm nhỏ nắm giữ quá nhiều quyền lực trong thời gian quá dài. (1)

Thật vậy: “Nếu cơ quan cầm quyền vừa là kẻ thi hành luật vừa tự mình là kẻ lập pháp, thì họ có thể tàn phá quốc gia bằng những ý chí sai lầm. Nếu họ còn nắm luôn cả quyền xét xử nữa thì họ có thể đè nát mỗi công dân theo ý muốn của mình.”(2)




Do đó: Nếu một đạo luật là bất công, thì người dân không những chỉ có quyền, mà còn phải có nghĩa vụ không tuân thủ nó.(3)

Vì thế: Niềm tin mù quáng vào nhà cầm quyền là kẻ thù lớn nhất của chân lý.(4)

Và: Chính trị là quyền lực và cách thức mà quyền lực được thực thi mà nó ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi, sức khỏe và sự an cư của tất cả.Triết gia cổ Hy Lạp Aristotle (384-322 BC) xem cộng đồng như một sinh vật thay vì là một cỗ máy – tức là luôn luôn thay đổi và tiến hoá. "Con người, từ bản chất, là một sinh vật chính trị." Trong tác phẩm ‘Politics’ (Chính Trị Luận) ông cho rằng con người có bản chất của một “sinh vật chính trị” – tức là bao giờ cũng cố tìm một vị thế thuận lợi nhất (nhiều quyền lực nhất) cho mình trong xã hội.(5)

Thêm nữa: Nói đến dân chủ là nói đến chính trị. Nói đến chính trị là nói đến nhân quyền. Nói đến nhân quyền là nói đến luật pháp. Nói đến luật pháp là nói đến Công Lý và sự chuẩn mực của luật pháp. Nói đến Công Lý và sự chuẩn mực của luật pháp là nói đến tính chính danh của các điều luật. Nói đến tính chính danh của các điều luật là nói đến sự diễn giải nguyên do ra đời của luật pháp và sự đồng thuận của đại chúng về các điều luật đã được hiến định hoặc tu chỉnh, bổ sung.

Vì lòng tham của con người là vô độ, và khả năng con người có thể thực hiện những hành vi để thỏa mãn lòng tham là khó kiểm soát giới hạn nên luật pháp xuất hiện bởi nhận thức của con người để đặt ra các giới hạn cho hành vi con người. Hay nói các khác, bởi vì con người luôn có xu hướng thực hiện những hành vi tội lỗi khác nhau để để thỏa mãn lòng tham vô độ của mình, nên Luật pháp ra đời để giáo dục, hướng dẫn, điều chỉnh, phòng ngừa, răn đe, ngăn chặn, và chế tài, trừng phạt bất cứ cá nhân nào có hành vi phạm tội. Xã hội loài người không thể thiếu luật pháp với các điều khoản quy định rõ ràng, minh bạch. Ngay tại các nước văn minh, phát triển thì hệ thống luật pháp của nó không chỉ ảnh hưởng đến đời sống loài người mà nó còn ảnh hưởng đến đời sống của cả giới động thực vật và các thực thể được bàn tay con người tạo ra như là các công trình và chứng tích ghi dấu lịch sử. 

Nên: Bất cứ một Nước nào cũng đều có một hệ thống Luật pháp. Nó là công cụ được Nhà Nước sử dụng để mang lại sự bình đẳng, công bằng, bác ái trong các quan hệ xã hội của Công Dân tại nước đó. Nó cũng còn là công cụ để khống chế sự lạm quyền của chính phủ hoặc bất cứ quan chức nào khác.

Cuối cùng: Luật là một hệ thống các quy tắc ứng xử xã hội được xây dựng dựa trên cơ sở các thông lệ tự nhiên, được cả xã hội thừa nhận và chấp hành. Mà ở đó, nó là một công cụ để giáo dục, hướng dẫn, điều chỉnh, phòng ngừa, ngăn chặn, răn đe, và chế tài, trừng phạt các hành vi sai phạm của bất cứ ai sao cho không một ai HAY TỔ CHỨC NÀO có thể lạm dụng lợi thế cạnh tranh của mình để xâm hại đến lợi ích và sự an toàn của cá nhân hoặc cộng đồng hay tổ chức khác.

Luật pháp là công cụ pháp trị của Nhà nước. Được nhà nước sử dụng để kiểm soát và điều tiết mọi hoạt động của các cá nhân và tổ chức trong xã hội. (6) 

* Khi nhà nước ban hành một đạo luật hay điều luật nào thì cũng cần lưu ý xem xét 3 điều sau:
1. Con người có trách nhiệm đạo đức để không phục tùng những luật lệ bất chính.
2. Nếu một đạo luật là bất công, thì người dân không những chỉ có quyền, mà còn phải có nghĩa vụ không tuân thủ nó.
3. Một đạo luật chỉ có giá trị khi nó được diễn giải rõ ràng và đạt được sự đồng thuận của đa số Công Dân thông qua việc trưng cầu dân ý.

Tất cả vì Lẽ Phải !
Tất cả vì Tinh Thần Công Chính !

Chú thích: (1) – Alduos Leonard Huxley-[Born: July 26, 1894, Godalming, United Kingdom. Died: November 22, 1963, Los Angeles, California, United States]-Aldous Leonard Huxley was an English writer, novelist, philosopher, and prominent member of the Huxley family. He graduated from Balliol College at the University of Oxford with a first-class honours in English literature. 

(2) - Charles de Secondat – Baron de Montesquieu,[1689-1755] 1748, The Spirit of Laws, quyển XI, chương 6. 

(3)[ Thomas Jefferson ( 1743 - 1826) - tổng thống thứ 3 của Hoa Kỳ ]# “If a law is unjust, a man is not only right to disobey it, he is obligated to do so.” 

(4)[ Albert Einstein ( 1879 - 1955 ) - khoa học gia vật lý lý thuyết người Đức, người đã phát triển thuyết tương đối tổng quát, một trong hai trụ cột của vật lý hiện đại ]# “Blind belief in authority is the greatest enemy of truth.” 

(5)Triết gia cổ Hy Lạp Aristotle (384-322 BC) xem cộng đồng như một sinh vật thay vì là một cỗ máy – tức là luôn luôn thay đổi và tiến hoá. "Con người, từ bản chất, là một sinh vật chính trị." Trong tác phẩm ‘Politics’ (Chính Trị Luận) ông cho rằng con người có bản chất của một “sinh vật chính trị” – tức là bao giờ cũng cố tìm một vị thế thuận lợi nhất (nhiều quyền lực nhất) cho mình trong xã hội. 

(6)(Đinh Văn Hải)

P/s: Nghiên cứu và biên soạn: Đinh Văn Hải. Tôi tặng cho các Bạn. Hi vọng các Bạn sẽ truyền bá nội dung bài này đi khắp nơi, hoặc các Bạn có thể cùng nhau tổ chức các nhóm nhỏ tranh luận, phản biện về từng nội dung hoặc toàn bộ nội dung của bài.

Sunday, May 12, 2024

Triết học và triết lý trong tiếng Việt

 

Triết học và triết lý trong tiếng Việt

Trước tiên chúng ta cần nhắc lại trong tiếng Việt có 2 chữ: triết học và triết lý nhưng không có định nghĩa rõ ràng. Sách Mỹ giải thích rõ, từ philosophy có hai nghĩa: Một nghĩa là tư tưởng của các triết gia. Ví dụ Jean-Paul Sartre là triết gia. Các tác phẩm viết về triết của ông là những tác phẩm triết lý (Philosophic essays: tiểu luận triết lý), ví dụ cuốn: Being and Nothingness / L’être et le néant (1943) (hiện hữu và hư vô). Nghĩa thứ hai là những hoạt động nghiên cứu tư tưởng của những triết gia. Như vậy những tác giả viết sách để tìm hiểu, giải thích các tư tưởng của Jean-Paul Sartre (không phải để tranh luận với ông) thì không được coi là triết gia và tác phẩm của họ được gọi là tác phẩm triết học. Có lẽ, khởi đầu khi tiếp xúc với Triết Tây, các cụ Việt Nam đã dùng chữ “triết lý” ở nghĩa thứ nhất và “triết học” ở nghĩa thứ hai nhưng lại không giải thích rõ ràng cho nên hậu thế bị lúng túng. Theo giải thích của phương tây, chúng ta thấy rõ, nghĩa thứ hai của từ philosophy (triết học) chỉ như một cái thùng (box) hay chiếc xe (vehicle) chuyên chở, giới thiệu, giải thích tư tưởng của các triết gia (triết lý). Cho nên khi nghiên cứu thì người ta nghiên cứu tư tưởng (triết lý) chứ không ai nghiên cứu cái thùng chứa (triết học). Như vậy, khi viết Triết học Giáo dục thì rõ ràng vô nghĩa mà phải viết Triết lý Giáo dục, hàm ý “các tư tưởng về giáo dục”.

Sự nuông chiều nuôi dưỡng 1 kẻ vô ơn

 Sự nuông chiều nuôi dưỡng 1 kẻ vô ơn





Saturday, May 11, 2024

Triết lý và tôn giáo

 Những câu hỏi cơ bản của triết lý về vũ trụ có vẻ gần với tôn giáo, vì tôn giáo cũng có những câu hỏi như vậy. Trong cuốn The visual reference guides Philosophy ở mục Triết lý và tôn giáo (Philosophy and Religion) trg. 16 Stephen Law viết, Triết lý và tôn giáo có nhiều sự trùng lặp. Triết lý và Tôn giáo chủ yếu cố giải thích tại sao vũ trụ hiện diện và tại sao có vật chất (…why the universe exists and why, indeed, there is anything at all.) Thực tế đã có nhiều nhà tư tưởng tôn giáo lớn (greatest religious thinkers) là những triết gia và cũng có nhiều triết gia là những nhà thần học. Giữa triết lý và tôn giáo có sự trùng lặp ở mục tiêu (aims), ở những câu hỏi cơ bản mà cả hai đều muốn tìm câu trả lời thỏa đáng. Nhưng giữa tôn giáo và triết lý có khác biệt cơ bản ở điểm mức độ quan trọng hai bên đặt ra cho vai trò của lý trí (reason). Dù rằng ai cũng biết khả năng của lý trí cũng rất giới hạn, nhưng triết lý đặt nặng vai trò của lý trí hơn trong việc tìm hiểu sự thực. Trong khi tôn giáo cũng khuyến khích việc áp dụng lý trí, nhưng tôn giáo cũng thường nhấn mạnh tới tầm quan trọng của những phương pháp khác trên con đường đi tìm chân lý, trong đó có sự mặc khải và kinh thánh (revelation and scripture.) (trg. 17) “Tôn giáo và triết lý cùng giải quyết nhiều câu hỏi giống nhau. Nhưng, khác với triết lý, tôn giáo (nhiều khi) nhấn mạnh tới tầm quan trọng của niềm tin hơn là áp dụng lý trí (trg. 18).” Nói một cách đơn giản, tôn giáo và triết lý trùng lặp nhau về những câu hỏi cơ bản nhưng khác nhau về phương pháp tìm câu trả lời. Tôn giáo tìm câu trả lời trong niềm tin còn triết lý tìm câu trả lời bằng lý trí.

Saturday, May 4, 2024

Đạo Phật

 Long Nguyên

Đạo Phật là gì? Đạo là con đường, Phật chân tâm,là tỉnh thức, là chân lý, là giác ngộ, Con đường đưa ta đến giác ngộ là Đạo Phật thế thôi. Hành trì chứ không hành lễ. Cầu giải thoát chứ không cầu ban phước. Đức Phật chỉ là một vị Thầy, ngài đã tìm ra được con đường đi đến giác ngộ và dạy chúng ta làm theo. Kinh điển nhất câu nói: Ta là Phật đã thành chúng sanh là Phật sẽ thành.

Đời người thật sự có sắp đặt

https://www.facebook.com/reel/954632343565573 Có khi bạn nghĩ mình đang lựa chọn cuộc đời. Chọn gặp ai, ở lại với ai, đi con đường nào, từ ...