Monday, May 25, 2026

Jobpocalypse — hay viễn cảnh tận thế việc làm

 https://www.facebook.com/thsonvt/posts/pfbid032d9RuBxPmbyckyKBYwHwgd8mmFhM5ZLqCi9h1QqyfffctZr7YZ2xaXgUhbPVvNgGl

Mùa này là mùa học sinh cấp 3 chuẩn bị thi tốt nghiệp để xét tuyển vào đại học. Vài bạn bè là phụ huynh nhắn tin Sơn hỏi mấy câu kiểu như là "Năm nay con tui thi khối A1 thì nên học ngành gì?" hay là "Con anh năm nay định thi vào ngành Khoa học máy tính để tiến tới học về AI và Big Data. Em xem ra làm lập trình liệu có tiêu tùng vì AI sẽ thay thế không?"
Viết nhanh vài dòng đi thẳng vào vấn đề luôn:
** Các bậc khổng lồ của ngành như Andrew Ng hay là ông David M. Solomon - Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành của Goldman Sachs - gần đây đều đưa ra các luận điểm phản bác việc thổi phồng quá mức về việc biến mất của công việc tương lai (thuật ngữ là Jobpocalypse). (các bài gốc của họ nằm trong còm).
** Jobpocalypse — hay viễn cảnh tận thế việc làm — thực ra là một sự định giá lại triệt để đối với nỗ lực của con người. Chúng ta đã bước vào một “nền kinh tế của phán đoán” (Judgment Economy). Khả năng tự mình thực thi một nhiệm vụ giờ đây có giá trị thấp hơn đáng kể so với khả năng đưa ra định hướng và cung cấp bối cảnh.
Điều này tạo ra một nghịch lý đáng sợ cho thế hệ tiếp theo: nếu những nấc thang đầu tiên trong sự nghiệp đang dần bị tự động hóa, thì một nhân sự junior sẽ học được “tri thức ngầm” (Tacit Knowledge) cần thiết để trở thành chuyên gia thâm niên (senior expert) bằng cách nào?
Hệ thống giáo dục của chúng ta vẫn đang tiếp tục đào tạo những kỹ năng “được mã hóa” ("codified" skills) — những kỹ năng mà AI về cơ bản đã khiến trở nên lỗi thời. Thách thức thực sự của kỷ nguyên AI không chỉ là thiếu việc làm, mà là sự biến mất của chính môi trường đào tạo.
** Tại Việt Nam, một số chương trình đào tạo "fresher" của doanh nghiệp (theo mình biết thì doanh nghiệp nước ngoài) theo kiểu "đo ni đóng giày" của doanh nghiệp giúp cho các bạn mới ra trường sau khi hoàn thành chương trình sẽ có trình độ của người có 1-2 năm kinh nghiệm.
** Một số doanh nghiệp khởi nghiệp của Việt Nam họ tối ưu bài toán nhân sự, họ tuyển ít hay là duy trì lượng rất ít nhân sự nhưng mà họ cho nhân sự sử dụng AI và AI hỗ trợ nhân sự để đạt công suất cao nhất có thể. Ngoài ra thì họ cũng yêu cầu nhân sự có tính thực chiến cao hay là sẵn sàng lao vào việc thực chiến.
** Chương trình đào tạo solo-builder bởi DreamLab của tiến sĩ Michael cũng đáng lưu tâm.
** Anh bạn Tingxi - cựu giám đốc phần mềm của Nvidia Việt Nam - đề nghị mình hỗ trợ buổi workshop về lớp AI Native Engineering. Mình hỗ trợ anh ấy với việc xin được ít token của Codex cho các bạn tham gia workshop để thực hành.

No comments:

Post a Comment

Jobpocalypse — hay viễn cảnh tận thế việc làm

 https://www.facebook.com/thsonvt/posts/pfbid032d9RuBxPmbyckyKBYwHwgd8mmFhM5ZLqCi9h1QqyfffctZr7YZ2xaXgUhbPVvNgGl Mùa này là mùa học sinh cấp...