https://www.facebook.com/phanhoaivy/posts/pfbid0Ragcydi5nVF3QPwn6ZzEkxsMKRCogMLfyQJN6R3qyAkY3Y4TK4ZDhUar36vjN8RCl
Mình có ông anh, uống thì dở, nhưng ổng có một câu chí lý về rượu. Đó là ổng nói không có rượu nào uống ngon bằng rượu chạp mả.
Cứ độ tháng chạp, anh em cắm đầu làm ăn tứ xứ nhớ ngày chạp mả kéo nhau về sửa sang phần mộ ông bà xong ra giếng rửa sơ cái cuốc, phủi cái tay áo, vô thắp cây nhang rồi kéo cái chiếu ra hè rót ly rượu mời nhau. Ngon. Đúng là không có rượu nào bằng.
Không có những ngày như thế tui tin chắc là cùng lắm mỗi người chỉ nhớ từ đời ông nội mình trở xuống, phía bà nội thì hên xui, phía ngoại thì còn hên xui nữa. Tất nhiên như thế cũng được, nhưng nó không trọn. Thời buổi này không biết bà con xa của mình cũng chẳng sao, nhưng dù gì thì biết cũng tốt hơn.
Vậy nên chạp mả trước là dịp để sửa sang phần mộ ông bà như đã nói, sau là để nhận bà con. Nhiều người chạp mả không về không phải vì xa, vì lười, mà vì về chẳng biết ai là ai, xưng hô thế nào, cậu thì kêu chú, dượng thì kêu bác, bà sáu thì kêu cô chín, đại khái vậy. Riết rồi quê mình cứ tưởng quê ai. Tui nói trớt trớt vậy chớ không sai mấy đâu.
Riêng tui năm nào cũng về nên thuộc tên vanh vách từ dì ba cô bảy phía nội hay anh bốn con bác tám phía ngoại.
Tui cũng có thể nhớ chính xác vị trí của các ngôi mộ, ngọn núi đó có ông bà nào, hay quả đồi kia có những ai đang nằm. À, chỗ này khác với ở thành phố là ai nằm xuống cũng có bia ghi tên tuổi nhưng quê xưa đất rộng người thưa, ông bà nằm mỗi người một núi, lại chọn toàn chỗ cao, nên nói dẫy mả (tảo mộ) tưởng chẳng có gì nhưng ai dẫy rồi mới thấy đi thôi cũng đủ mệt, nhiều khi biết ở đó nhưng tìm cả buổi, phát dọn cây cối thì mới thấy mộ. Thêm nữa là mộ xưa chỉ là cái ụ đất, nên ngoài việc phải nhớ hướng, nhớ nơi, còn phải ráng ghi nhớ tên từng người, vai vế thế nào, ông này có mấy bà, cụ kia có con không,...
Vậy nên thường người lớn phải dẫn trẻ con theo cho thuộc dần đặng sau này thay thế. Để đến lượt chúng, chúng sẽ kể lại cho con cháu chúng nghe. Cứ thế, lịch sử dòng tộc không chỉ nằm trong gia phả mà còn trong những câu chuyện của người thực hành. Cách truyền miệng nói trên vừa là dặn dò, vừa là cách để lưu giữ trong trường hợp những ghi chép bị thất lạc. Rồi như một thói quen, nếu năm nào bận quá mà ngày chạp mả không chạy về cầm cái cuốc để sửa sang phần mộ cho ông bà cứ thấy bứt rứt khó chịu. Cứ phải về, tu tảo cho tổ tiên xong, kéo gàu ra giếng rửa cái chân, vào bàn thờ tộc thắp cây hương rồi ra hỏi sức khỏe ông ba, cô sáu, chú tám, cà khịa mấy đứa mới cưới vợ, búng tai mấy đứa em út, nựng má mấy đứa trẻ con, mời nhau ly rượu lộc,... thấy nó khác lắm.
Nói thêm chút là dẫy mả trước nay tuy thường hiểu là chuyện của đàn ông con trai nhưng giờ mà nói câu mà các cụ xưa hay nói "con gái đái đầu mả" thì quá lạc hậu. Bởi giờ con nào cũng như nhau, có khi con gái lo còn chu toàn hơn cả con trai. Ngặt cái xưa con gái có chồng là đẳng đẳng, là biền biệt, là "chim kêu vượn hú biết nhà má đâu". Đến khi nhớ quá chạy về thăm thì vật đổi sao dời, cảnh thay người thế, có khi đái mà không biết là mình đang đái trên... đầu mả ông bà. Nhưng chuyện đó xưa rồi, nhắc lại cũng chỉ để mà nhớ thôi. Lỡ ai thấy bóng dáng mình trong đó thì cũng đừng có chạnh lòng. Ý là về được thì ráng về.
Trong ảnh là thằng cháu mình, năm nay mình dẫn nó theo để chỉ từng nơi từng chỗ. Cũng là để nó nhận anh em bà con.
Bởi mới nói rượu chạp mả ngon là vậy. Rượu quê hương, rượu ông rượu bà, rượu của nhìn nhau ruột thịt mà không uống thì uống rượu gì?
No comments:
Post a Comment